با مرور تاریخ استفاده از داکت فن، هاوی چهار دسته مجزا از پرندهها را که در آن ها از داکت‌فن استفاده شده است را معرفی می‌کند.چهار دسته معرفی شده توسط هاوی عبارتند از:

1. بال ثابت،

2. بال چرخان،

3. عمود برخاست با چرخش فن ،

4. استفاده مستقیم از لیفت فن‌ها.

1. بال ثابت‌ها ؛ نیروی جلوبرنده در حرکت رو به جلو

اولین هواپیمایی که توانست به صورت موفقیت آمیز از داکت فن استفاده کند، Caproni-Campini CC-1 در سال 1990 بود. در دهه‌ی 1950، هواپیمای Aerodyne از یک بال به صورت داکت دایروی استفاده کرد که پره های عمودی به برخاست عمودی آن کمک می کرد. ایده ی استفاده از داکت فن در بال ها، مثل Vanguard Omni plane 2C و یا Ryan XV-5A نیز به عنوان ابزاری برای برخاست عمودی هواپیماهای بال ثابت در نظر گرفته می شدند. هواپیمای Ryan XV-5A که در شکل 1-1 نمایش داده شده است، مشکل عدم پایداری در شناوری و هنگام تغییر وضعیت از شناوری به حرکت رو به جلو را داشت.

شکل 8 هواپیمای مدل Ryan XV-5A، به داکت‌فن در بال‌ها توجه شود

شکل 9 هواپیمای مدل Vanguard Omni plane 2C

2. بال های متحرک ‌ها ؛ نیروی جلوبرنده در حرکت رو به جلو

داکت فن در پرنده های بال متحرک نیز کاربرد داشته است. در اوایل دهه 1960، از داکت فن برای تولید نیروی جلوبرنده در هلی‌کوپتر Piasecki Pathfinder استفاده شد. (شکل 3). پرنده ی دیگری که از این داکت‌فن استفاده کرد، مدلی بود که توسط شرکت Canadian Avian Aircraft Ltd. ساخته شده بود. از داکت فن برای روتور دم نیز استفاده شده بود تا گشتاور روتور اصلی را خنثی کند.

شکل 10 هلی‌کوپتر مدل Piasecki Pathfinder

3. عمود برخاست با چرخش فن

ایده‌ی چرخش فن برای اولین بار در سال 1956 با Dook Vz-4 معرفی شد. در همان دهه‌دو وسیله‌ی پرنده‌ی دیگر که از همین ایده استفاده کردند، Nord 500 cadet و Bell X-22 A نام داشتند. همان طور که در شکل ‏3 ملاحظه می‌شود این نوع پرنده‌ها از تعدادی داکت‌فن برای برخاست عمودی استفاده می‌کنند،پس از بلند شدن پرنده، این داکت‌فن‌ها چرخیده و نیروی پیشران افقی مورد نیاز را تامین می‌کنند.

شکل 11. هواپیمای مدل nord 500 cadet، داکت فن‌ها پس از بلند شدن پرنده رو به جلو چرخیده و نیروی افقی لازم را تامین می‌کنند.

4. استفاده مستقیم از فن برای تامین لیفت

در اواخر دهه‌ی 1950 تعدادی وسیله‌ی پرنده ساخته شد که از داکت فن برای ایجاد نیروی لیفت استفاده می‌کردند. یکی از این پرنده‌ها Hiller Flying platform بود که در شکل زبر نشان داده شده است.خلبان مستقیما روی پروانه‌ها ایستاده است؛ برای جهت دهی به اطراف حرکت می‌کند تا با تغییر مرکز جرم جهت نیروی لیفت نیز عوض شود. از نمونه‌های دیگر می‌توان به Chrysler Vz 6 اشاره کرد.این پرنده از دو عدد داکت‌فن بهره می‌برد و خلبان روی مرکز جرم وسیله قرار دارد.مدل دیگر Piasecki 59 skycar بود که حرکت‌های جانبی را با استفاده از پره‌هایی که به همین منظور طراحی شده بودند انجام می‌داد. حرکت حول محور پیچ نیز از اختلاف نیروی روتورهای جلو و عقب بدست می‌آمد. در این پرنده چون منبع مستقلی برای ایجاد نیروی جلوبرنده وجود ندارد برای حرکت رو به جلو باید همه‌ی پرنده رو به جلو کج شود. Piasecki این مسئله را در نسخه‌های بعدی آن یعنی AirGeep II با چرخاندن روتور عقب حل کرد. این تغییر سبب بهبود حرکت رو به جلو شد و حرکت آن روی زمین نیز بهتر صورت می‌گرفت.

شکل 12. مدل Hiller Flying platform .از داکت فن مستقیما استفاده شده است

شکل 13.مدل piasecki 59 skycar .خلبان بین دو داکت فن قرار گرفته است

با تشکر از رها یو ای وی